سرزمين ابريشم و توتون و ماهى است . سخن از خطهء گيلان است : گيلانى متجلى در آئينهء امواج سيمگون كرانه‌هاى دل‌انگيز درياى خزر و سفيدرودش ، گيلانى مجسم در شيار دستهاى پينه‌بستهء زحمتكشان روستانشين و پاهاى تا زانو به گل و لجن فرورفتهء زنان شاليكار و دستهاى ظريف و خلاق دختران چايكار و چهره‌هاى نگران و طوفان‌زدهء ماهيگيرانش و . . . سخن از گيلان است ، از گيلان آزاده و صميمى از گيلانى كه از اعماق آب برخاست و با آب زندگى كرد و تاريخ خود را با خون عاشقان آب نوشت . بارى از گيلان سخن مىگوئيم از اين جاودانه سرزمين وسيع كرامت . . . كه عليرغم تمام مصائب و جراحاتى كه در طول تاريخ بر پيكر آن وارد آمده و با وجود ناروائيهاى بسيار و بىالتفاتيهاى فراوانى كه از ديرباز در مورد آن شده - و همچنان نيز مىشود - هنوز هم ، در زير بار گردوغبار قرون و اعصار همچون تاجى زمردين بر تارك ايران عزيز ما درخشش دارد . . . » . اقتصاد گيلان در 3 قسمت كشاورزى ، صنعت و بازرگانى ، بر اساس تقسيم‌بندى « كولين كلارك » اقتصاددان نامدار استراليائى به رشتهء تحرير در آمده است . هريك از اين 3 قسمت به چند فصل تقسيم گرديده و فصول مختلف را نه يك نفر بلكه چندين نفر از كارشناسان و پژوهشگران ، بىارتباط با يكديگر ، هريك به فراخور ذوق و حال و معلومات خود و به سبك و سليقهء نگارش خويش تنظيم كرده به رشتهء نگارش كشيده‌اند . نخستين قسمت از اقتصاد گيلان در زمينهء كشاورزى به مفهوم وسيع آن شامل زراعت ، جنگل ، مرتع ، دامدارى ، صيد و شكار و حيات‌وحش است كه توسط آقايان دكتر محمد تقى رهنمائى ، دكتر محمد طاهر نظامى ، مهندس رضا صالح ، محمد حسين مقدم ، مهندس برهان رياضى ، مهندس عبد الله ملت‌پرست ، مهندس فرهاد دواچى و مهدى معين به رشتهء نگارش كشيده شده است . آقاى دكتر محمد تقى رهنمائى كشاورزى گيلان را به مفهوم خاص آن يعنى كشت و زرع مورد مطالعه قرار داده‌اند . در اين فصل پس از بررسى چگونگى كشت و داشت و برداشت در ادوار تاريخى و نظامهاى زراعى حاكم در گيلان به تشريح اشكال مختلف زميندارى پرداخته سپس وسعت و تعداد واحدهاى بهره‌بردارى كشاورزى را همراه جداول متعدد مشخص ساخته است . آنگاه به توليدات كشاورزى گيلان پرداخته محصولات مهم استان را همراه با سطح زير كشت آنها معرفى كرده است . برنج كه مهمترين محصول اين استان زرخيز است صفحات متعددى را در فصل كشاورزى به خود اختصاص داده است . بعد از برنج از چاى بحث شده و به دنبال اين دو محصول توتون ، مركبات ، زيتون ، بادام‌زمينى و محصولات جاليزى و انواع سبزيها آمده است . آقاى دكتر رهنمائى كه خود زاده و پرورش‌يافتهء گيلان است مقياسهاى محلى و وزن و سطح در گيلان را با دقت مشخص ساخته و در پايان چشم‌انداز كشاورزى استان و اهميت اقتصادى آن را در مقياس منطقه‌اى و ملى مورد تجزيه‌وتحليل قرار داده است . جنگل با همكارى آقايان دكتر طاهر نظامى ، محمد حسين مقدم و مهندس رضا صالح سه تن از كارشناسان صاحب‌نظر و باتجربه در اين رشته تنظيم شده است . در اين فصل ابتدا از ارزش و اهميت جنگل و جنگلدارى در جهان امروز بحث شده و سپس جنگلهاى گيلان از گذشته‌هاى دور تا امروز مورد بحث قرار گرفته و در اين زمينه تحقيقات انجام شده مستند به مدارك و اسناد معتبر مىباشد . بحث اساسى فصل جنگل از تخريب جنگلهاى گيلان آغاز مىگردد و ضمن تشريح علل و عوامل مختلف تخريب راههاى صحيح براى جلوگيرى از آن نشان داده مىشود . آنگاه نوبت به شرح گونه‌ها ، تيپها و جوامع جنگلى گيلان مىرسد كه ضمن آن‌گونه‌ها و تيپهاى مختلف همراه با تصاوير روشن و زيبائى معرفى مىشوند . به دنبال معرفى تيپها و گونه‌ها و جوامع جنگلى گيلان تاريخچهء بهره‌بردارى از جنگلهاى اين استان و سير تحول آن را در سه دورهء مختلف مىخوانيم و بالاخره در پايان بحث طرحهاى جنگلدارى و احياء جنگلها در گيلان به اين فصل جالب حسن ختام مىبخشد . طبيعى است كه بعد از جنگل مىبايد از مراتع سرسبز و پربار ولى آسيب‌ديدهء گيلان صحبت شود . بحث پيرامون مراتع گيلان را آقاى مهندس رضا صالح يكى از كارشناسان باتجربه كه سالهاى متمادى در خدمت مراتع گيلان بوده بر عهده گرفته است . اين فصل طبق معمول با تاريخچهء استفاده از مراتع در ايران به‌طور عام و مراتع گيلان به‌طور خاص آغاز مىشود . سپس به شرح مراتع گيلان در چهار گروه : مراتع ييلاقى يا مراتع غيرمشجر ، مراتع جنگلى ، مراتع مسطح جلگه‌اى و مراتع نيمه‌استپى مىپردازد . پس از تشريح مشخصات هر چهار گروه از كاربرد مراتع در دامدارى بحث مىشود و شيوه‌هاى دامدارى در گيلان مورد تجزيه‌وتحليل قرار مىگيرد . تخريب مراتع همچون تخريب جنگلها علل مختلف دارد . مهمترين عامل تخريب مراتع دامدارانى هستند كه با روشهاى غلط به بهره‌بردارى از مرتع مىپردازند . نويسندهء فصل مراتع روشهاى مزبور را مشخص ساخته روشهاى درست استفاده از مراتع را در قالب برنامه مشترك مرتع‌دارى و دامدارى شرح مىدهد . در آخرين صفحات اين فصل از نباتات سمى مراتع ، اختلافات مرتع‌داران در گيلان ، فعاليتهاى احياء و اصلاح مراتع و اهم فعاليتهاى انجام شده در اين زمينه بحث شده است . دامدارى در گيلان توسط آقاى مهندس فرهاد دواچى به رشتهء نگارش كشيده شده كه مقدمهء جالبى از پيشينهء انواع دام به مفهوم خاص كلمه يعنى گاو ، گوسفند ، بز و گاوميش دارد . در اين مقدمه كه توسط محققان و نويسندگان گروه پژوهشگران تنظيم شده با استفاده از چند دائرة المعارف معتبر فرانسه و انگليسى از جمله لاروس ، بريتانيكا ، آمريكانا چگونگى ظهور اين حيوانات در زندگى بشر و نحوهء آشنايى انسان با انواع دام شرح داده شده است . مقدمهء مزبور با بحث دربارهء دامداران گيلان خاتمه مىيابد . اين بحث گروههاى دامدار را كه از دامداران خودكفا ، دامداران خرده‌پا و دامداران چندگانه كار تشكيل مىشوند معرفى مىنمايد و سپس از سكونت و استقرار دامداران گيلانى به تفصيل صحبت مىكند و آنگاه به تشريح فرآورده‌هاى دامى ، اصلاح نژاد دام در گيلان ، وضع تغذيهء دامها در استان گيلان مىپردازد و بحث مربوط به دامدارى استان را با شرح پىآمدهاى زلزلهء خرداد 1369 به پايان مىبرد . پرورش طيور در گيلان به وسيلهء آقاى مهندس دواچى و زنبوردارى توسط آقاى مهدى معين نوشته شده است . گرچه صفحاتى كه به پرورش طيور